ÇÖKELEK

Çökelek, yağı alınmış ayranın ısıtılması sonucu ortaya çıkan yoğurt parçalarına denir. Buna Silifke yöresinde hamçökelek, Anamur yöresinde keş, Rize yöresindeminci, Hatay yöresinde sürk denir.

Hamçökeleğin işleniş biçimine ve eklenen malzeme veya baharatına göre ceşitli çökelek türleri (örneğin, tuzsuz ya da tuzu az olan türüne lor ya da lor peyniridenir) vardır. Lor, sütün ısıtılırken limon veya sirke ile kestirilmesiyle elde edilir. Tat olarak çökelekten farklıdır.

Çökelek yoğun şekilde Tokat yöresinde kullanılır. Yöresel şivede “çökelik” olarak söylenir. Tokat yöresinde yaygınlaşmış ve buradan yayılmıştır. (Vikipedia, 2011)

Evet… Türkülere konu olmuş, Atilla Taş’ı meşhur etmiş, kahvaltıların vazgeçilmezi çökelek, namı değer ham çökelek nasıl yapılır peki?  Buyrun;

Dün akşam, evimizin köye yakın olması münasebetiyle tanıştığımız sütçüden yeni süt alıp yoğurt mayaladım. Ama tenceremde halen 2-3 kase eski yoğurt vardı ve hemen ekşimeye yüz tutmuş yoğurdu değerlendirme fikri geldi aklıma. ne yapabilirim diye düşündüm. ilk aklıma gelen Yayla Çorbası oldu. yayla çorbasına en fazla 1 bardak yoğurt gidecek geri kalan yoğurt çöpe gidecekti. Hamur işi yapabilirdim ama vaktim kısıtlıydı ve yalnızdım o kadar hamurişi boşa gidecekti. düşündüm taşındım ve çocukluğumuz aklıma geldi. Annemin kahvaltılar için yaptığı çökeleği hatırladım. Meğer, küçükken seyirci olarak baya şey yerleşmiş hafızama.

Malzemeler:

• Yoğurt
• Su
• dilerseniz bir çay kaşığı tuz e 1 kaşıktan az tereyağı ya da margarin.

Yapılışı:

Yoğurdumu çırptım ve koyu ayran kıvamına gelene kadar su ekledim. Ardından ateşe koydum (resim 1). Kısık ateşte arada  çöken çökelekler tencereye yapışmasın diye karıştırdım. Sürekli karıştırmayın ara ara karıştırmanız yeterli. Hafif hafif suyun rengi değişmeye başlayacak (resim 2). kaynamaya başlayınca dilerseniz tuz ve yağını ilave edin, 2-3 dk daha kaynamalı sonra söndürün ve hiç ellemeden, aynı tencerede 2-3 saat dinlendirin. Sonra tencereyi peynirin fazla suyunun rahatça süzülebileceği bir bez ya da tülbente dökün  elinizle tülbenti hafif sıktırıp fazla suyun akmasına yardımcı olun. tülbent içindeki paynirin fazla suyunun akması için bir gece tülbentiyle birlikte süzülebileceği bir yerde bir gece bekletin. Sabahı tülbenti açıp içindeki peyniri yoklayın (resim 3) yeterince suyu süzülmüşse afiyetle yiyebilirsiniz.